Podczas pożaru większość osób zwraca uwagę na otwierające się klapy dymowe lub okna oddymiające. To one odpowiadają za odprowadzanie gorących gazów i dymu z budynku. Aby jednak cały system działał skutecznie, potrzebny jest jeszcze jeden element, o którym mówi się znacznie rzadziej – drzwi napowietrzające.
Ich zadaniem jest zapewnienie kontrolowanego dopływu świeżego powietrza z zewnątrz. Dopiero połączenie sprawnie działających okien oddymiających z odpowiednio otwartymi drzwiami napowietrzającymi umożliwia powstanie naturalnego ciągu powietrza, który skutecznie usuwa dym z budynku.
W poprzednim artykule wyjaśniliśmy, jak działają okna oddymiające i napowietrzające oraz czym różnią się od zwykłych okien do przewietrzania. Tym razem przyjrzymy się drugiemu elementowi całego układu – drzwiom napowietrzającym oraz urządzeniom odpowiedzialnym za ich automatyczne otwieranie.
Czym są drzwi napowietrzające?
Drzwi napowietrzające to specjalnie wyznaczone drzwi, których zadaniem jest doprowadzenie świeżego powietrza do budynku podczas pożaru. Najczęściej znajdują się na poziomie wejścia do budynku lub w dolnych kondygnacjach i współpracują z systemem oddymiania.
W normalnych warunkach pełnią funkcję standardowych drzwi komunikacyjnych. Dopiero po otrzymaniu sygnału z systemu przeciwpożarowego otwierają się automatycznie, umożliwiając napływ powietrza z zewnątrz.
Ich rola jest niezwykle istotna. Samo otwarcie okien oddymiających nie gwarantuje jeszcze skutecznego usuwania dymu. Aby powstał odpowiedni przepływ powietrza, budynek musi mieć możliwość pobrania świeżego powietrza z zewnątrz. To właśnie zapewniają drzwi napowietrzające.
Dlaczego drzwi napowietrzające są tak ważne dla skutecznego oddymiania?
System oddymiania działa na stosunkowo prostej zasadzie fizyki.
Podczas pożaru gorące gazy i dym unoszą się ku górze. Otwierające się okna oddymiające lub klapy dymowe umożliwiają ich usunięcie z budynku.
Jeżeli jednak do wnętrza nie zostanie doprowadzone świeże powietrze, przepływ szybko zostanie ograniczony. W efekcie skuteczność oddymiania znacząco spada.
Dlatego w profesjonalnych systemach oba procesy zachodzą jednocześnie:
- otwierają się okna lub klapy oddymiające,
- jednocześnie otwierają się drzwi napowietrzające,
- świeże powietrze wpływa do budynku,
- powstaje naturalny ciąg powietrza,
- dym zostaje skutecznie odprowadzony na zewnątrz.
To właśnie współpraca wszystkich elementów systemu pozwala utrzymać drogi ewakuacyjne wolne od dymu oraz ułatwia działania służb ratowniczych.
Gdzie stosuje się drzwi napowietrzające?
Drzwi napowietrzające można spotkać wszędzie tam, gdzie wymagane jest skuteczne działanie systemów oddymiania.
Najczęściej są stosowane w:
- budynkach biurowych,
- obiektach użyteczności publicznej,
- halach produkcyjnych,
- magazynach,
- centrach logistycznych,
- szkołach,
- szpitalach,
- budynkach wielorodzinnych wyposażonych w systemy oddymiania klatek schodowych.
Ich lokalizacja zawsze wynika z projektu ochrony przeciwpożarowej i jest dostosowana do sposobu działania całego systemu.
Co odpowiada za automatyczne otwieranie drzwi napowietrzających?
Samo skrzydło drzwi nie jest wystarczające. Aby system zadziałał automatycznie w momencie zagrożenia, potrzebny jest odpowiednio dobrany siłownik drzwiowy.
Po otrzymaniu sygnału z centrali oddymiania siłownik otwiera drzwi do zaprogramowanego kąta, zapewniając szybki dopływ świeżego powietrza do budynku.
W nowoczesnych instalacjach stosowane są rozwiązania umożliwiające współpracę z elektrozamkami oraz innymi elementami systemu przeciwpożarowego. Dzięki temu cały proces przebiega automatycznie, bez konieczności ingerencji użytkownika.
Jak działa siłownik do drzwi napowietrzających?
Dobrym przykładem takiego rozwiązania jest napęd ramieniowy AUMÜLLER FTA600 R, zaprojektowany specjalnie do automatycznego otwierania drzwi napowietrzających w systemach naturalnej wentylacji i oddymiania. Napęd może otwierać drzwi do kąta około 90°, współpracuje z instalacjami 24 V DC i wyposażony jest w programowalny przekaźnik do sterowania elektrozamkiem oraz wyłącznik przeciążeniowy.
Na szczególną uwagę zasługuje sposób działania całego układu.
Po otrzymaniu sygnału z centrali system najpierw zwalnia elektrozamek, a dopiero po krótkim opóźnieniu rozpoczyna otwieranie drzwi. Takie rozwiązanie zapewnia płynną i bezpieczną pracę całego mechanizmu oraz eliminuje ryzyko uszkodzenia zamka lub napędu.
Dzięki zastosowaniu mikroprocesora możliwe jest również programowanie wielu parametrów pracy, takich jak siła działania, kąt otwarcia czy prędkość pracy. Siłownik może współpracować także z innymi napędami w ramach jednego systemu, co ułatwia realizację bardziej rozbudowanych instalacji.
Rodzina FTA600 – kompleksowe rozwiązanie do napowietrzania
Choć bohaterem tego artykułu jest siłownik do drzwi napowietrzających FTA600 R, warto wiedzieć, że należy on do większej rodziny napędów przeznaczonych do systemów naturalnej wentylacji i oddymiania.
W jej skład wchodzą również:
- FTA600 DF – przeznaczony do otwierania okien rozwiernych do wewnątrz wykorzystywanych do napowietrzania.
- FTA600 GF – przeznaczony do otwierania okien rozwiernych na zewnątrz oraz świetlików wykorzystywanych w systemach napowietrzania.
Dzięki temu możliwe jest zastosowanie rozwiązań jednej rodziny produktowej zarówno do automatycznego otwierania drzwi napowietrzających, jak i okien współpracujących z systemem oddymiania.
Jak dobrać odpowiedni siłownik do drzwi napowietrzających?
Dobór odpowiedniego napędu powinien być zawsze dostosowany do konkretnego projektu i uwzględniać między innymi:
- wymiary oraz masę skrzydła drzwiowego,
- wymagany kąt otwarcia,
- sposób montażu,
- współpracę z elektrozamkiem,
- parametry centrali oddymiania,
- wymagania projektu ochrony przeciwpożarowej.
W praktyce oznacza to, że siłownik do drzwi napowietrzających powinien być dobierany jako element całego systemu, a nie jako niezależne urządzenie.
Choć największą uwagę podczas pożaru przyciągają okna oddymiające i klapy dymowe, równie ważnym elementem całego systemu są drzwi napowietrzające. To właśnie one zapewniają dopływ świeżego powietrza niezbędnego do powstania naturalnego ciągu, który umożliwia skuteczne odprowadzanie dymu z budynku.
Za ich automatyczne działanie odpowiada odpowiednio dobrany siłownik drzwiowy, współpracujący z centralą oddymiania oraz pozostałymi elementami instalacji. W przypadku rozwiązań przeznaczonych specjalnie do tego zastosowania, takich jak AUMÜLLER FTA600 R, możliwe jest bezpieczne i niezawodne otwieranie drzwi napowietrzających dokładnie wtedy, gdy jest to najbardziej potrzebne.