Okna oddymiające i napowietrzające – jak działają i czym różnią się od zwykłych okien do przewietrzania?

Dlaczego warto powierzyć dobór systemu specjalistom?

Skuteczność systemu oddymiania zależy od prawidłowego doboru wszystkich jego elementów. Znaczenie ma nie tylko rodzaj zastosowanego siłownika, ale również konstrukcja okna, sposób montażu, lokalizacja otworów oddymiających i napowietrzających oraz zgodność całego rozwiązania z wymaganiami projektu i obowiązującymi przepisami.

Dlatego projektowanie oraz dobór systemów oddymiania i napowietrzania warto powierzyć specjalistom posiadającym doświadczenie w realizacji tego typu instalacji.

Choć okno oddymiające i okno napowietrzające mogą wyglądać podobnie do standardowych okien wyposażonych w automatykę, w rzeczywistości pełnią znacznie ważniejszą funkcję. Stanowią element systemu ochrony przeciwpożarowej, którego zadaniem jest zapewnienie skutecznego odprowadzania dymu oraz stworzenie bezpiecznych warunków do ewakuacji.

Prawidłowo zaprojektowany system wymaga współpracy wielu elementów – od centrali sterującej, przez czujki i przyciski oddymiania, aż po odpowiednio dobrane siłowniki oraz okna. Dopiero ich właściwe współdziałanie pozwala osiągnąć oczekiwany poziom bezpieczeństwa i niezawodności całej instalacji.

Nowoczesne budynki coraz częściej wyposażane są w automatykę okienną, która odpowiada nie tylko za komfort codziennego użytkowania, ale również za bezpieczeństwo osób przebywających wewnątrz obiektu. Na pierwszy rzut oka okno wyposażone w siłownik elektryczny może wyglądać podobnie do każdego innego okna z funkcją automatycznego otwierania. W rzeczywistości jednak okno oddymiające i okno napowietrzające są elementami systemu ochrony przeciwpożarowej, którego zadaniem jest skuteczne odprowadzanie dymu i zapewnienie bezpiecznych warunków ewakuacji.

Choć oba rozwiązania często współpracują z tymi samymi siłownikami łańcuchowymi, pełnią zupełnie różne funkcje. W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się okno oddymiające od okna napowietrzającego, jak działa cały system oraz dlaczego zwykłe okno do przewietrzania nie może zastąpić okna przeznaczonego do oddymiania.

Dlaczego zwykłe okno nie zastąpi okna oddymiającego?

To jedno z najczęściej pojawiających się pytań podczas planowania systemów bezpieczeństwa pożarowego. Skoro zwykłe okno można wyposażyć w napęd elektryczny, to czy nie będzie ono działało tak samo jak okno oddymiające?

Odpowiedź brzmi: nie.

O tym, czy dane okno może pełnić funkcję oddymiania, nie decyduje wyłącznie zastosowany siłownik. Równie ważna jest konstrukcja okna, odpowiednio dobrane okucia, sposób montażu, współpraca z centralą oddymiania oraz zgodność całego rozwiązania z obowiązującymi normami i projektem instalacji.

W praktyce okno oddymiające jest jednym z elementów kompletnego systemu oddymiania, który musi zadziałać automatycznie i niezawodnie w sytuacji zagrożenia pożarowego.

Czym jest okno oddymiające?

Okno oddymiające to specjalnie przygotowane okno współpracujące z systemem oddymiania. Jego zadaniem jest szybkie odprowadzenie dymu, gorących gazów pożarowych oraz nadmiaru ciepła z wnętrza budynku.

W momencie wykrycia pożaru centrala oddymiania otrzymuje sygnał z czujek dymu lub po naciśnięciu przycisku ROP/RWA uruchamia odpowiednie siłowniki. W ciągu kilku sekund okna otwierają się do zaprogramowanej pozycji, tworząc drogę odprowadzania dymu na zewnątrz budynku.

Dzięki temu:

• zmniejsza się zadymienie dróg ewakuacyjnych
• poprawia się widoczność podczas ewakuacji
• obniża się temperatura pod stropem
• straż pożarna uzyskuje lepsze warunki do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej

Wbrew powszechnej opinii zadaniem okna oddymiającego nie jest gaszenie pożaru. Jego rolą jest stworzenie bezpieczniejszych warunków do opuszczenia budynku oraz ograniczenie skutków działania dymu.

Czym jest okno napowietrzające?

Równie ważnym elementem systemu jest okno napowietrzające.

Jego zadanie jest zupełnie inne niż okna oddymiającego. Nie odprowadza ono dymu, lecz zapewnia kontrolowany dopływ świeżego powietrza z zewnątrz budynku.

Może wydawać się to zaskakujące, jednak skuteczne oddymianie nie polega wyłącznie na otwarciu okien znajdujących się w najwyższej części budynku. Aby dym mógł być efektywnie usuwany, do wnętrza musi jednocześnie napływać odpowiednia ilość świeżego powietrza.

To właśnie tę funkcję pełni okno napowietrzające z siłownikiem, które automatycznie otwiera się podczas pożaru i współpracuje z pozostałymi elementami systemu.

Dlaczego oba okna muszą współpracować?

Najłatwiej wyobrazić to sobie jako kontrolowany przepływ powietrza przez budynek.

Podczas pożaru gorące spaliny naturalnie unoszą się ku górze. Po otwarciu okna oddymiającego dym może wydostawać się na zewnątrz. Aby jednak proces ten przebiegał skutecznie, konieczne jest jednoczesne doprowadzenie świeżego powietrza przez okno napowietrzające znajdujące się w dolnej części budynku.

Taki przepływ powietrza wspomaga naturalny efekt kominowy, dzięki któremu dym jest szybciej usuwany z pomieszczeń.

W praktyce oznacza to:

• sprawniejsze odprowadzanie dymu i gorących gazów pożarowych
• lepszą widoczność na drogach ewakuacyjnych
• niższą temperaturę w strefie objętej pożarem
• bezpieczniejsze warunki dla osób opuszczających budynek oraz służb ratowniczych

Dlatego właśnie okno oddymiające i okno napowietrzające należy traktować jako dwa współpracujące elementy jednego systemu, a nie dwa niezależne rozwiązania.

Jak działa system oddymiania krok po kroku?

Choć cały proces trwa zaledwie kilka chwil, składa się z kilku współpracujących ze sobą etapów.

• Wykrycie zagrożenia
  Pożar zostaje wykryty przez czujki dymu lub system zostaje uruchomiony ręcznie za pomocą przycisku oddymiania.
• Przekazanie sygnału do centrali
  Centrala oddymiania analizuje sygnał i uruchamia zaprogramowaną procedurę działania.
• Aktywacja siłowników
  Do siłowników zamontowanych w oknach przekazywane jest napięcie, które powoduje ich automatyczne otwarcie.
• Otwarcie okien oddymiających i napowietrzających
  Dym zostaje odprowadzony przez górne otwory oddymiające, natomiast świeże powietrze napływa przez okna napowietrzające.
• Powstanie kontrolowanego przepływu powietrza
  Tworzy się naturalny ciąg wspomagający szybkie usuwanie dymu z budynku.

Jaką rolę pełni siłownik?

Choć to okna są najbardziej widocznym elementem systemu, ich prawidłowe działanie nie byłoby możliwe bez odpowiednio dobranych napędów.

To właśnie siłowniki łańcuchowe odpowiadają za szybkie i precyzyjne otwieranie skrzydeł okiennych po otrzymaniu sygnału z centrali oddymiania.

Nowoczesne siłowniki mogą pracować nie tylko podczas pożaru. W wielu obiektach wykorzystywane są również do codziennego przewietrzania pomieszczeń, współpracując z automatyką budynkową, czujnikami temperatury lub systemami zarządzania budynkiem.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o budowie, zasadzie działania i doborze napędów, przeczytaj nasz artykuł „Siłowniki (napędy) łańcuchowe do okien – zastosowanie, dobór i najważniejsze parametry”.

Przykładowe rozwiązania dostępne w ofercie Global Poż

Global Poż oferuje kompletne rozwiązania przeznaczone do systemów oddymiania i napowietrzania, wykorzystujące między innymi niezawodne siłowniki łańcuchowe AUMÜLLER. Urządzenia te znajdują zastosowanie w obiektach przemysłowych, halach magazynowych, biurowcach, szkołach, budynkach użyteczności publicznej oraz wielu innych inwestycjach wymagających skutecznych systemów bezpieczeństwa pożarowego.

Siłowniki łańcuchowe AUMÜLLER