Siłowniki łańcuchowe do okien – zastosowanie, dobór i najważniejsze parametry

W nowoczesnych budynkach okna coraz częściej pełnią znacznie więcej funkcji niż tylko zapewnienie dostępu światła dziennego czy możliwość przewietrzenia pomieszczenia. Mogą stanowić element systemów oddymiania, napowietrzania oraz automatycznej wentylacji, współpracując z centralami sterującymi i systemami bezpieczeństwa pożarowego.

Za automatyczne otwieranie i zamykanie okien odpowiadają między innymi napędy łańcuchowe, które od wielu lat należą do najpopularniejszych rozwiązań stosowanych zarówno w budynkach przemysłowych, jak i obiektach użyteczności publicznej, biurowcach, szkołach czy halach produkcyjnych.

Jak działa napęd łańcuchowy, gdzie znajduje zastosowanie oraz jakie parametry należy uwzględnić podczas doboru urządzenia? Odpowiadamy poniżej.

Czym jest napęd łańcuchowy?

Napęd łańcuchowy to elektryczny siłownik przeznaczony do automatycznego otwierania i zamykania okien. Jego nazwa pochodzi od specjalnego łańcucha wysuwanego z obudowy urządzenia. Podczas pracy łańcuch wysuwa się lub chowa, powodując otwieranie albo zamykanie skrzydła okiennego.

Rozwiązanie to pozwala na wygodne sterowanie oknami znajdującymi się wysoko nad poziomem podłogi, w trudno dostępnych miejscach lub stanowiącymi element systemów bezpieczeństwa pożarowego.

W zależności od zastosowania siłownik łańcuchowy może współpracować z centralą oddymiania, centralą przewietrzania, automatyką budynkową lub działać jako samodzielny element sterowany przyciskiem, pilotem czy systemem inteligentnego budynku.

Gdzie stosuje się napędy łańcuchowe?

Współczesne napędy łańcuchowe znajdują zastosowanie w wielu typach obiektów i instalacji.

Najczęściej wykorzystywane są w:

• Systemach oddymiania – do automatycznego otwierania okien oddymiających podczas pożaru
• Systemach napowietrzania – zapewniających dopływ świeżego powietrza do stref objętych oddymianiem
• Systemach przewietrzania – umożliwiających codzienną wymianę powietrza w budynku
• Automatyce budynkowej – współpracującej z czujnikami temperatury, wilgotności czy stężenia CO₂
• Obiektach przemysłowych i magazynowych – gdzie ręczne otwieranie okien jest utrudnione lub niemożliwe

Dzięki swojej konstrukcji siłownik łańcuchowy może być montowany w oknach rozwiernych, uchylnych, odchylnych oraz wielu innych typach konstrukcji okiennych.

Napęd łańcuchowy w systemach oddymiania, napowietrzania i przewietrzania

W branży ochrony przeciwpożarowej napęd łańcuchowy pełni szczególnie ważną funkcję. W przypadku wykrycia pożaru centrala sterująca wysyła sygnał do siłowników, które automatycznie otwierają okna oddymiające oraz napowietrzające.

Pozwala to na skuteczne odprowadzanie dymu i gorących gazów pożarowych oraz zapewnienie dopływu świeżego powietrza niezbędnego do prawidłowego działania systemu oddymiania.

Warto jednak pamiętać, że te same napędy łańcuchowe mogą być wykorzystywane również do codziennego przewietrzania budynku. Dzięki temu jedno rozwiązanie może realizować zarówno funkcje bezpieczeństwa pożarowego, jak i komfortowej wentylacji pomieszczeń.

Okno napowietrzające i okno oddymiające – dlaczego nie są tym samym?

Choć w obu przypadkach wykorzystywany jest często ten sam napęd łańcuchowy, okna oddymiające i napowietrzające pełnią zupełnie inne funkcje w systemie ochrony przeciwpożarowej budynku.

Okno oddymiające odpowiada za odprowadzanie dymu i gorących gazów pożarowych ze strefy zagrożenia, natomiast okno napowietrzające zapewnia dopływ świeżego powietrza niezbędnego do prawidłowego działania systemu oddymiania.

W praktyce różnice dotyczą nie tylko przeznaczenia okien, ale również ich lokalizacji, sposobu działania oraz wymagań projektowych.

Jak dobrać siłownik łańcuchowy do okna?

Prawidłowy dobór urządzenia ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i niezawodności całego systemu.

Wybierając siłownik łańcuchowy, należy uwzględnić kilka podstawowych parametrów.

• Wymiary i masa skrzydła
  Im większe i cięższe okno, tym większa siła pracy wymagana od siłownika.
• Sposób otwierania okna
  Innych parametrów wymaga okno uchylne, a innych okno odchylne lub rozwierne. Sposób montażu ma bezpośredni wpływ na wymagany wysuw i siłę napędu.
• Wymagany kąt otwarcia
  W systemach przewietrzania często wystarcza niewielkie otwarcie skrzydła. W przypadku systemów oddymiania wymagania mogą być znacznie większe.
• Rodzaj zasilania
  Najczęściej spotykane są urządzenia zasilane napięciem 24V DC oraz 230V AC. W systemach oddymiania dominują rozwiązania 24V DC współpracujące z centralami pożarowymi.
• Funkcje dodatkowe
  W zależności od projektu warto uwzględnić możliwość synchronizacji kilku siłowników, sygnały zwrotne informujące o położeniu okna czy współpracę z automatyką budynkową.

Najważniejsze parametry napędu łańcuchowego

Porównując dostępne na rynku napędy łańcuchowe, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych parametrów technicznych.

• Siła nacisku i ciągu
  Określa maksymalną siłę, z jaką urządzenie może otwierać i zamykać skrzydło.
• Długość wysuwu
  Najczęściej spotykane wartości mieszczą się w zakresie od około 200 do 1000 mm, w zależności od modelu i zastosowania.
• Prędkość pracy
  Wpływa na czas otwierania okna oraz szybkość reakcji całego systemu.
• Napięcie zasilania
  Najczęściej 24V DC lub 230V AC.
• Stopień ochrony IP
  Informuje o odporności urządzenia na pył i wilgoć.
• Certyfikaty i dopuszczenia
  W systemach oddymiania szczególne znaczenie mają certyfikaty potwierdzające możliwość stosowania urządzenia w instalacjach bezpieczeństwa pożarowego.

Przykładowe napędy łańcuchowe dostępne w ofercie Global Poż

Firma Global Poż oferuje szeroki wybór urządzeń przeznaczonych do systemów oddymiania, napowietrzania i przewietrzania.

W ofercie znajdują się między innymi siłowniki łańcuchowe AUMÜLLER, Comunello oraz ESCO, które mogą być wykorzystywane zarówno w instalacjach przeciwpożarowych, jak i systemach codziennej wentylacji budynków.

Napędy łańcuchowe AUMÜLLER

Modele serii KS i KSA należą do najczęściej stosowanych rozwiązań w profesjonalnych systemach oddymiania i napowietrzania.

Napędy łańcuchowe Comunello

Seria Levin obejmuje urządzenia przeznaczone zarówno do codziennego przewietrzania, jak i zastosowań związanych z bezpieczeństwem pożarowym.

Dlaczego prawidłowy dobór napędu łańcuchowego jest tak ważny?

Niewłaściwie dobrany siłownik łańcuchowy może powodować problemy z otwieraniem okna, nadmierne obciążenie mechanizmów lub nieprawidłową pracę całego systemu.

W przypadku instalacji przeciwpożarowych znaczenie ma nie tylko komfort użytkowania, ale przede wszystkim bezpieczeństwo osób przebywających w budynku. Dlatego dobór urządzeń powinien zawsze uwzględniać parametry okna, wymagania projektu oraz przeznaczenie całej instalacji.

Napędy łańcuchowe są obecnie jednym z najpopularniejszych rozwiązań stosowanych do automatycznego otwierania okien. Sprawdzają się zarówno w systemach oddymiania, napowietrzania i przewietrzania, jak również w nowoczesnej automatyce budynkowej.

Prawidłowo dobrany napęd łańcuchowy lub siłownik łańcuchowy zapewnia niezawodną pracę, bezpieczeństwo użytkowników oraz możliwość integracji z zaawansowanymi systemami sterowania. Właśnie dlatego warto zwrócić szczególną uwagę na jego parametry techniczne i dopasowanie do konkretnego zastosowania.